NHÀ Ở XÃ HỘI VIỆT NAM - BỘ MÔN KIẾN TRÚC CÔNG NGHIỆP - ĐẠI HỌC XÂY DỰNG

Ngày 27/03/2019
Mô hình về đầu tư và quản lý nhà ở xã hội cho công nhân tại TP HCM
05/01/2019
Trong quá trình đô thị hóa, nhu cầu về nhà ở xã hội cho công nhân làm việc tại các Khu chế xuất, Khu công nghiệp của thành phố Hồ Chí Minh ngày càng tăng cao. Xã hội hóa nhà ở cho công nhân tại KCX-KCN nhằm giúp cho hàng ngàn gia đình công nhân và người lao động được an cư và yên tâm lao động. Song, thực tế vẫn tồn tại nhiều mâu thuẫn và khó khăn trong việc phát triển nhà ở xã hội hay nhà lưu trú cho công nhân tại Tp.HCM.
 
Đó là nhu cầu chỗ ở của công nhân rất lớn nhưng các chủ doanh nghiệp sản xuất lại không chú ý đến việc xây nhà ở, hoặc nếu có thì các khu nhà ở do nhà nước và doanh nghiệp xây dựng không cạnh tranh được với nhà cho thuê của các hộ gia đình. Bài viết này sẽ đề xuất mô hình mới về đầu tư & quản lý NOXH cho công nhân lao động tại Tp. Hồ Chí Minh, trong đó đề cao vai trò của hộ gia đình và cá nhân. Mô hình này hướng đến việc nâng cao tính khả thi của những dự án NOXH cho công nhân tại KCX-KCN, đồng thời đảm bảo điều kiện sinh hoạt văn hóa, giải trí cơ bản và phát triển bền vững của các KCX-KCN trong thành phố.
 
Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, xã hội, đầu mối giao lưu và hội nhập quốc tế. Cùng với quá trình phát triển đó, nhiều Khu chế xuất, Khu công nghiệp (viết tắt là KCX - KCN) được hình thành và phát triển, đã đóng góp nhất định vào sự tăng trưởng kinh tế chung của Thành phố, theo đó thu hút hàng trăm nghìn lao động từ các địa phương khác đến làm việc. Trên địa bàn Thành phố hiện có khoảng 2,59 triệu lao động trong 17 Khu chế xuất, Khu công nghiệp, Khu công nghệ cao và 21 cụm công nghiệp.
Sự hình thành và phát triển liên tục của các KCX - KCN tại thành phố Hồ Chí Minh (Tp.HCM) kéo theo một lực lượng lao động lớn, đặc biệt là lao động trẻ từ các địa phương lân cận như miền Đông và miền Tây Nam Bộ. Nhu cầu thu hút lao động bình quân đối với các KCX - KCN khoảng từ 100-150 lao động/ha đất xây dựng công nghiệp, chưa kể số lao động phụ trợ ăn theo. Do đó,  với một KCX - KCN qui mô 100-200ha sẽ hình thành nên một đô thị mới khoảng 10.000 – 30.000 lao động. Nếu tính thêm số lao động  phụ trợ và ăn theo có thể lên đến 20.000 – 40.000 lao động [1]. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến nhu cầu về nhà ở cho đối tượng công nhân tăng cao nhanh chóng tại các khu vực có KCX - KCN của Tp.HCM.
Theo ước tính, đến năm 2020 số công nhân lao động tại KCX –KCN, Khu công nghệ cao và Cụm công nghiệp tăng lên khoảng 377.389 công nhân [8].Trong số đó, có khoảng 70% công nhân đến từ các địa phương khác và có khoảng 50% số công nhân này có nhu cầu thuê nhà ở, tương đương 132.000 công nhân cần chỗ ở. Đồng thời, số công nhân lao động làm việc ngoài ba khu vực nêu trên có khoảng 2,25 triệu lao động, ước tính đến năm 2020 tăng lên khoảng 2,6 triệu lao động, trong số lao động này có khoảng 50% có nhu cầu về nhà ở, tương đương khoảng 1,3 triệu công nhân cần chỗ ở [8]. Thành phố đã xây dựng được khoảng 1 triệu chỗ ở, còn thiếu khoảng 300.000 chỗ ở cho đến năm 2020, điều này đòi hỏi Tp.HCM phải nỗ lực phát triển nhà lưu trú công nhân, mới mong đáp ứng điều kiện sống cơ bản cho công nhân lao động tại các KCX - KCN.
 
Vì vậy, việc xây dựng một mô hình mới về đầu tư & quản lý NOXH cho công nhân lao động tại Tp. HCM là cần thiết, đồng thời cũng là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội Thành phố. Mô hình nhà ở xã hội cho công nhân nhằm mục tiêu nâng cao mức sống, đảm bảo các điều kiện tiện ích công cộng, sinh hoạt văn hóa, giải trí cơ bản cho nhóm đối tượng công nhân. Nghiên cứu này sẽ đề xuất mô hình mới về đầu tư & quản lý NOXH cho công nhân tại Tp.HCM, trong đó đề cao vai trò của hộ gia đình và cá nhân.
 
Xem chi tiết bài viết tại đây
 
TS.KTS. Ngô Lê Minh, Trường Đại học Tôn Đức Thắng, Tp. Hồ Chí Minh
 

Liên kết website