NHÀ Ở XÃ HỘI VIỆT NAM - BỘ MÔN KIẾN TRÚC CÔNG NGHIỆP - ĐẠI HỌC XÂY DỰNG

Ngày 27/03/2019
Vấn đề chính sách nhà ở xã hội và nhà ở công nhân khu công nghiệp
05/01/2019
Chính phủ đặt ra mục tiêu đến năm 2020 cơ bản hình thành hệ thống an sinh xã hội để người dân có việc làm, thu nhập tối thiểu; tham gia hỗ trợ những người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, bảo đảm cho người dân tiếp cận được các dịch vụ xã hội cơ bản ở mức tối thiểu, góp phần giảm nghèo bền vững.
 
Chính sách nhà ở xã hội đã đi vào thực tế được gần 10 năm nhằm cung cấp nhà ở tử tế cho các đối tượng gặp khó khăn về nhà ở. Ở Việt Nam, đã có rất nhiều nghiên cứu về nhà ở xã hội, tuy nhiên các nghiên cứu chủ yếu tập trung vào các quá trình tiếp cận, quy trình mua nhà ở xã hội, rào cản  mà chưa có nghiên cứu đánh giá chính sách một cách tổng thể. Thông qua việc mô tả tiến trình biến đổi chính sách trong thời gian qua, bài viết chỉ ra một số vấn đề chính sách còn tồn tại trong quá trình triển khai.
 
Đầu tư trong lĩnh vực nhà ở chiếm 15% -35% tổng mức đầu tư toàn cầu và khu vực này sử dụng 10% lực lượng lao động trên toàn thế giới. Khu vực nhà ở có tiềm năng tạo việc làm, tăng năng suất, nâng cao mức sống và giảm nghèo. Thực hiện chính sách nhà ở là một biện pháp quan trọng trong việc cung cấp phúc lợi xã hội và phát triển kinh tế ở bất kỳ quốc gia nào. Ở Việt Nam, cung cấp nhà ở luôn là một trong các mục tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế xã hội.
Tăng trưởng và phát triển kinh tế của mỗi quốc gia luôn song hành với chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Với tốc độ tăng trưởng GPD nhanh và ổn định trong những năm gần đây, cơ cấu kinh tế đã có những thay đổi theo chiều hướng tích cực. Kết quả là, tỷ trọng ngành nông nghiệp giảm và tỷ trọng ngành công nghiệp trong GDP tăng nhanh. Chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã thúc đẩy sự phát triển của các khu công nghiệp và làm thay đổi cơ cấu lao động ở Việt Nam. Trong khi số lao động ngành nông nghiệp ngày càng giảm, số lao động trong các ngành công nghiệp và dịch vụ ngày càng tăng. 
Song hành với tăng trưởng và phát triển kinh tế, Việt Nam là nước có tốc độ đô thị hóa cao gấp đôi tốc độ tăng dân số của cả nước (World Bank, 2017). Trong khi cơ cấu thị trường nhà ở Việt Nam, do thói quen sở hữu nhà nên chủ sở hữu nhà chiếm đến 85% trong khi chỉ có 15% số lượng nhà ở cho thuê. Phần lớn nhu cầu thuê nhà ở là từ công nhân các khu công nghiệp. Khoảng 40% công nhân khu công nghiệp trong độ tuổi 15-29, trong số đó khoảng 78% (tương đương 1,75 triệu người) phải thuê nhà ở ((World Bank, 2015). Thị phần nhà ở cho thuê ở Việt Nam chủ yếu là nhà ở phi chính thức với 90% nguồn cung nhà ở cho thuê thuộc khu vực phi chính thức (Waibel và cộng sự, 2007)
Chính sách nhà ở xã hội, trong đó có chính sách nhà ở cho công nhân đã đưa vào thực tế được gần 10 năm, với rất nhiều thay đổi điều chỉnh nhằm cải thiện cơ chế của thị trường nhà ở đảm bảo công bằng cho các nhóm xã hội, trong đó có công nhân khu công nghiệp. Tìm hiểu tiến trình thay đổi chính sách nhà ở xã hội nhằm chỉ ra những vấn đề còn tồn tại trong quá trình thực hiện chính sách nhà ở xã hội và chính sách nhà ở cho công nhân hiện nay.
 
Xem chi tiết bài viết tại đây
 
Hoàng Vũ Linh Chi, Viện Xã hội học

Liên kết website